Kullanıcı Girişi

Ana Sayfa
Tematik Alanların Kapsamı
Kullanıcı Kayıt
 
   

MESLEK ETİĞİ VE AHLAKI

Etik “gelenek” anlamına gelir ve törebilim olarak da adlandırılır. Bir başka deyişle etik, “Bireylerin doğru davranış biçimlerini açıklayan ve tanımlayan ilkeleri, değerleri ve standartları ortaya koyan sistemdir.”  Etik, ahlaki standartların hayata uygulanışının ve mantıklı olup olmadıklarının sorgulanması, akıl yürütme sürecidir.

Ahlak ise “Bireylerin yaşamının bir parçası olan ve eylemlerini yönlendiren inanç, değer, norm ve uyulması gereken kurallar dizisidir.” Ahlak “Bireylerin törelere uygun davranışlarını düzenleyen töre bilim” olarak da tanımlanmaktadır.

Etik ile ahlak arasındaki fark şöyle açıklanabilir. Etik daha çok ahlak üzerinde düşünmek, fikir yürütmek, sorgulamak, tartışmak ve yargılamaktır. Etikte ahlaki davranışlarımızın açıklaması yapılarak, ortaya çıkan olayların nedenleri, niçinleri incelenerek davranışlarımızı değerlendirmek mümkündür. İyi ve kötü, doğru ve yanlışa ait ilkeler ahlakı oluştururken, insanların karar ve hareketlerini yönlendiren ve bunların ahlaki bir temele göre iyi veya kötü ya da doğru veya yanlış olup olmadığının belirlenmesi etik olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre meslek ahlakı, mesleğin gerektirdiği ahlaki kuralları içerirken, meslek etiği bu kuralların sorgulanması, tartışılması, değerlendirilmesi ve kararlar verilmesidir. İş hayatındaki tüm ilişkiler belli bir etik anlayışına dayanmaktadır. Gelişmiş ülkelerde iş yaşamında kurumsallaşmış olan yaklaşımı ülkemizde de benimsenmektedir. Özellikle iş yaşamındaki yoğun rekabet ortamı temel mesleki etik ilkelerine bağlı olmayı gerektirmektedir.

Günümüzde iş yaşamında bir yozlaşmadan söz edilmektedir. Bunun göstergesi olabilecek davranışlar, aşırı hırs, bencil ve aç gözlü davranma, plansızlık, yasalara, kurallara aykırı davranma, kendini koruma güdüsü, maddi ve manevi tatminsizlik, servet açığı, ideolojik ve siyasal ayrımcılık, rüşvet vb. olarak özetlenebilir. Bu olumsuzlukların yaşanması, meslek etiği ilkelerine daha fazla önem verilmesini gerektirmektedir.

Meslek etiği belirli bir meslek grubunun etik ilkelerini meslek üyelerine emreden, onları belli kurallarla davranmaya zorlayan kişisel eğilimlerini sınırlayan, yetersiz ve ilkesiz üyeleri meslekten dışlayan, mesleki rekabeti düzenleyen ve hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkelerdir. Ülkemizde meslek etiği adına önemli tarihsel bir birikim vardır. Ahilik sisteminde meslek etiği oldukça iyi bir örnektir. İş yeri açma, müşteri ilişkileri, sevgi-hoşgörü, doğruluk dürüstlük vb. etik kurallar tüm dünyaya örnek olabilecek biçimde uygulanmıştır. Günümüzde de buna benzeyen temel meslek etiği ilkeleri vardır. Başlıca mesleki etik ilkeleri şunlardır:

  • Doğruluk: Doğru sözlülük yalan söylememe, içten ve dürüst davranma.
  • Yasallık: İş hayatında yasalara bağlı kalmak.
  • Yeterlik: Sorumluluk alma, mesleğinde yetkin olma, nitelikli olma.
  • Güvenirlik: Mesleğin gerektirdiği etik ilkelere bağlı olmak, rekabette doğru, dürüst davranmak.
  • Mesleğe bağlılık: Mesleği sevmek, mesleki gelişimine önem vermek.
  • Sorumluluk: Mesleği ile ilgili konularda kendi sorumluluklarının bilincinde olmak.
  • İnsan haklarına saygı: Temel insan haklarına iş yaşamının gerektirdiği boyutlarda saygılı olma.
  • Sevgi-hoşgörü: Mesleği ile ilgili insan ilişkilerinde sevgiyle ve hoşgörülü davranma.

Mesleki eğitim sistemimizde yukarıda açıklanan meslek etiği ilkeleri açısından iyi örnekler vardır. Bu örnekler tüm ülkemizdeki mesleki eğitim kurumlarına örnek olabilecek ve yaygınlaştırılıp iş yaşamına etki edecek boyutlara ulaşabilecektir. Bu nedenle başvuru sahipleri yukarıdaki esaslar çerçevesinde iyi örneklerini belirleyip gerekli başvuruyu yapabilirler.

Bu yayın Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti'nin mali katkısıyla hazırlanmıştır. Bu yayın içeriğinden yalnızca IBF International Consulting sorumludur ve bu içerik hiçbir şekilde Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti'nin görüş ve tutumunu yansıtmamaktadır.